Thực hiện kế hoạch nhiệm vụ năm học 2025 – 2026, chiều ngày 31/03/2026, tổ Khoa học tự nhiên Trường THCS Vĩnh Quỳnh đã tổ chức thành công tiết dạy chuyên đề cấp trường với chủ đề: “Vận dụng phương pháp dạy học tích cực kết hợp công nghệ thông tin trong giảng dạy Công nghệ 6”.
Tiết dạy minh họa được thực hiện qua Bài 10. Khái quát về đồ dùng điện trong gia đình (tiết 3) do cô giáo Phạm Minh Hằng giảng dạy tại lớp 6A1, với sự tham dự của Ban Giám hiệu cùng các thầy cô giáo trong tổ chuyên môn.
Ngay từ phần mở đầu, giáo viên đã tạo không khí học tập sôi nổi bằng hoạt động trải nghiệm “Vũ điệu an toàn điện – Đẩy lùi cháy nổ”. Hai học sinh đại diện nhóm 1 hướng dẫn cả lớp thực hiện các động tác đơn giản, kết hợp âm nhạc do giáo viên thiết kế. Hoạt động không chỉ giúp học sinh khởi động tích cực mà còn khéo léo lồng ghép nội dung kiến thức khi học sinh tự rút ra được 3 nguyên tắc an toàn điện cơ bản: không chạm dây điện hở, hạn chế cắm chung ổ, giữ tay khô ráo.
Xuyên suốt bài học, giáo viên đã thiết kế tiến trình học tập theo 3 chặng với nhiều hình thức tổ chức đa dạng, phát huy tối đa tính chủ động của học sinh:
* Chặng 1: Nhà mua sắm thông thái
Học sinh theo dõi tiểu phẩm “Bài toán mua sắm” do học sinh nhóm 2 thể hiện, đưa ra tình huống lựa chọn giữa hai loại nồi cơm điện với mức giá và thông số khác nhau. Trên cơ sở đó, giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận theo kĩ thuật Think – Pair – Share, nhập vai “tổ tư vấn” để đưa ra lời khuyên phù hợp. Giáo viên sử dụng hệ thống câu hỏi gợi mở kết hợp trình chiếu thông tin giúp học sinh phân tích thông số kỹ thuật, từ đó tự đúc kết được các tiêu chí lựa chọn đồ dùng điện trong gia đình. Hoạt động thể hiện rõ hiệu quả của việc kết hợp phương pháp dạy học tích cực với công nghệ thông tin trong việc hình thành năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
* Chặng 2: Thanh tra an toàn điện
Giáo viên khai thác hiệu quả công nghệ thông tin thông qua việc trình chiếu các tình huống thực tế như: sấy tóc trong phòng tắm, đun nước bị trào, đặt ổ cắm trên đệm, vừa sử dụng điện thoại vừa sạc,… Trên cơ sở đó, học sinh được tổ chức hoạt động nhóm theo kĩ thuật “khăn trải bàn” với tiến trình rõ ràng: trước hết, học sinh làm việc cá nhân trong 2 phút, tự xác định lỗi và đề xuất biện pháp phòng tránh vào giấy nhớ của mình; tiếp theo, trong 3 phút, các em dán ý kiến lên phiếu học tập, cùng thảo luận, thống nhất phương án chung và thư ký ghi lại kết quả. Hoạt động chấm chéo giữa các nhóm sau đó giúp tăng cường sự tương tác, phát triển năng lực phản biện và hoàn thiện kiến thức cho học sinh.
Tiếp đó, giáo viên tổ chức trò chơi phân loại nguyên tắc an toàn đối với người sử dụng điện và an toàn đối với đồ dùng điện, giúp học sinh củng cố kiến thức một cách sinh động.
Đặc biệt, việc tích hợp video thực tế về cháy nổ thiết bị điện (do học sinh chuẩn bị) đã góp phần nâng cao nhận thức và giáo dục kĩ năng sống. Từ đó, học sinh rút ra các nguyên tắc an toàn khi sử dụng pin Lithium-ion như: chờ pin nguội, sạc nơi thoáng mát, không sạc qua đêm.
* Chặng 3: Trạm cứu hộ điện máy
Ở chặng này, giáo viên tiếp tục phát huy tính tích cực của học sinh thông qua trò chơi “Phản xạ thần tốc – Lật tẩy thẻ bẫy”. Học sinh sử dụng ngôn ngữ cơ thể (giơ ngón tay Like/ chữ X) để đưa ra lựa chọn đúng – sai cho các tình huống thực tế. Hoạt động vừa mang tính kiểm tra, củng cố kiến thức, vừa tạo không khí học tập hào hứng, giúp học sinh ghi nhớ sâu sắc nội dung bài học.
Trong phần vận dụng, giáo viên đã lồng ghép nội dung hướng nghiệp khi giới thiệu về nghề điện dân dụng, giúp học sinh có thêm định hướng về nghề nghiệp trong tương lai. Kết thúc bài học là bài hát “An toàn điện trong tay ta” do giáo viên thiết kế bằng công nghệ AI, góp phần tạo ấn tượng sâu sắc và lan tỏa thông điệp giáo dục.
Chuyên đề đã thể hiện rõ tính sáng tạo trong thiết kế hoạt động dạy học, sự linh hoạt trong vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực kết hợp hiệu quả với công nghệ thông tin. Qua đó, không chỉ nâng cao chất lượng giờ học mà còn góp phần phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh theo định hướng chương trình GDPT 2018.